VR – AR in Orthopedics

Επαυξημένη Πραγματικότητα

Η επαυξημένη πραγματικότητα είναι μία τεχνολογία που εισάγει ψηφιακά αντικείμενα στον πραγματικό κόσμο σε πραγματικό χρόνο. Πρόκειται για ένα είδος διαδραστικού περιβάλλοντος που βασίζεται στην πραγματικότητα και χρησιμοποιεί τις δυνατότητες της οθόνης, του ήχου, του κειμένου και των εφέ που παράγονται από υπολογιστή, για να βελτιώσει την πραγματική εμπειρία του χρήστη.

 

Εικονική Πραγματικότητα

Η εικονική πραγματικότητα είναι η χρήση της τεχνολογίας υπολογιστών για τη δημιουργία ενός προσομοιωμένου περιβάλλοντος. Οι χρήστες εισάγονται σε ένα εικονικό περιβάλλον και μπορούν να αλληλεπιδρούν με τρισδιάστατους κόσμους, αντί να παρακολουθούν μια δυσδιάστατη οθόνη.

 

Επαυξημένη Πραγματικότητα vs Εικονική Πραγματικότητα

Η εικονική πραγματικότητα απαιτεί από ένα άτομο να βρίσκεται σε ένα εντελώς εικονικό περιβάλλον. Η επαυξημένη πραγματικότητα χρησιμοποιεί ένα υφιστάμενο φυσικό περιβάλλον και απλά προσθέτει εικονικές πληροφορίες επάνω σε αυτό. Οι χρήστες της επαυξημένης πραγματικότητας βιώνουν ένα νέο και βελτιωμένο φυσικό κόσμο στον οποίο οι εικονικές πληροφορίες χρησιμοποιούνται ως εργαλείο για την παροχή βοήθειας στις καθημερινές δραστηριότητες.

 

Πως δουλεύει η Επαυξημένη Πραγματικότητα

Η επαυξημένη πραγματικότητα μπορεί να βιωθεί μέσα από μια μεγάλη ποικιλία εμπειριών και μπορεί να διακριθεί μεταξύ τριών κύριων κατηγοριών εργαλείων :

  • Τρισδιάστατη θέαση επαυξημένης πραγματικότητας : Οι χρήστες μπορούν να τοποθετήσουν 3D μοντέλα πραγματικού μεγέθους στο περιβάλλον τους.
  • Προγράμματα περιήγησης επαυξημένης πραγματικότητας : Τα προγράμματα αυτά εμπλουτίζουν την οθόνη της κάμερας με σχετικές πληροφορίες. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει ένα έξυπνο κινητό σε ένα κτίριο για να δει το ιστορικό ή την εκτιμώμενη αξία του.
  • Παιχνίδια : Η δημιουργία μιας εντυπωσιακής εμπειρίας παιχνιδιών που χρησιμοποιεί πραγματικό περιβάλλον.

Εισαγωγή της Επαυξημένης Πραγματικότητας στις Ιατρικές Επιστήμες

Η επαυξημένη πραγματικότητα ή αλλιώς augmented reality (AR), περιλαμβάνει ειδικό υλισμικό και λογισμικό, τα οποία χρησιμοποιούνται με σκοπό να παρέχουν εικονικά δεδομένα στον εκπαιδευόμενο χειρούργο σε πραγματικό χρόνο, τα οποία είναι επεξεργασμένα από τον υπολογιστή, έτσι ώστε τα πραγματικά αντικείμενα να συνδυάζονται με εικόνες. Στον κλάδο της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, η επαυξημένη πραγματικότητα μπορεί να βελτιώσει τις διαγνώσεις των ασθενών και την αποτελεσματικότητα της θεραπείας, καθιστώντας τις υπάρχουσες διαδικασίες των οργανισμών υγείας πιο ακριβείς και αποτελεσματικές. Π.χ. οι γιατροί μπορούν να κάνουν πιο αποτελεσματικά τις χειρουργικές επεμβάσεις. Η επαυξημένη πραγματικότητα έχει αποκτήσει πρόσφατα ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη χειρουργική εξάσκηση. Προ-κλινικές έρευνες έχουν παράσχει αποδεικτικά στοιχεία ότι μπορεί να αποτελέσει ένα αρκετά χρήσιμο εργαλείο για πρακτική στη χειρουργική και σωστή λήψη αποφάσεων. Η επαυξημένη πραγματικότητα έχει εφαρμοστεί σε ένα ευρύ φάσμα ορθοπεδικών διαδικασιών, όπως αφαίρεση όγκου, σταθεροποίηση κατάγματος, αρθροσκόπηση και αρθροπλαστική των αρθρώσεων.

 

Προ-κλινικές μελέτες σχετικά με τη χρήση της επαυξημένης πραγματικότητας στην ορθοπεδική.

Αρκετές προ-κλινικές μελέτες έχουν διεξαχθεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετών, οι οποίες απέδειξαν ότι το AR θα μπορούσε να βελτιώσει την ακρίβεια των επεμβατικών διαδικασιών. Αρχικά, έχουμε σημαντικές αποδείξεις που δημοσιεύθηκαν για τη χρήση της επαυξημένης πραγματικότητας σε περιπτώσεις που χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση ενός κατάγματος. Ο Van Duren και οι συνεργάτες του(1), περιγράψανε τη χρήση επαυξημένης πραγματικότητας για τη δυναμική εισαγωγή βιδών στα ισχία (DHS), με σκοπό τη θεραπεία καταγμάτων ισχίου. Η προτεινόμενη συσκευή χρησιμοποιεί οπτική παρακολούθηση χρησιμοποιώντας δύο βιντεοκάμερες σε συνδυασμό με αλγόριθμους επεξεργασίας εικόνας, για την επικάλυψη της θέσης σύρματος οδηγού σε αντίστοιχες φθοροσκοπικές εικόνες. Επιπλέον, οι συγγραφείς παρουσιάζουν αποτελέσματα που λαμβάνονται κατά τη δοκιμή της ακρίβειας του προτεινόμενου φθοροσκοπικού προσομοιωτή. Οι συγγραφείς, οι οποίοι χρησιμοποίησαν ένα εργαστηριακό οστό, σημείωσαν ότι το AR θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμο στην εκπαίδευση ορθοπεδικών χειρουργών για την εκτέλεση DHS, προσφέροντάς τους μια εύκολα προσβάσιμη, προσιτή και ρεαλιστική προσομοίωση της εισαγωγής σύρματος.(1)

Επιπρόσθετα, ο Χιρανάκα και οι συνεργάτες του(2) εξέτασαν στο νοσοκομείο Takatsuki της Ιαπωνίας, κατά πόσον η AR θα μπορούσε να βελτιώσει την ακρίβεια στην τοποθέτηση των καλωδίων K σε πλαστικούς μηρούς, από τον πλευρικό φλοιό έως το μηριαίο κέντρο κεφαλής. Για τη συγκεκριμένη έρευνα, χρησιμοποιήθηκε το PicoLinker. Το PicoLinker είναι ένα είδος φορητών έξυπνων γυαλιών και περιέχει μια οθόνη πρίσματος με ανάλυση 428 × 240 pixels. Mπορεί να τοποθετηθεί σε οποιοδήποτε τύπο κανονικών γυαλιών και συνδέεται με ένα βιντεοκιβώτιο με καλώδιο. Το βιντεοκιβώτιο έχει 6 τύπους υποδοχής: HDMI, USB, VGA, video composite, S-video composite, και encrypted and secured micro-SD slot. Η οθόνη πρίσματος έχει ρυθμιστεί να λειτουργεί σε κανονικά γυαλιά. Στην παρούσα μελέτη, ένα μόνιτορ φθοροσκοπίου συνδέθηκε στο βιντεοκιβώτιο του PicoLinker έτσι ώστε ο χειρουργός να μπορεί να δει το φθοροσκοπικό βίντεο μέσω του PicoLinker. Αυτή η μελέτη έδειξε ότι τα έξυπνα γυαλιά PicoLinker μπορούν να βελτιώσουν την ακρίβεια, να μειώσουν τον χρόνο έκθεσης σε ακτινοβολία και τον συνολικό χρόνο εισαγωγής. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα έξυπνα γυαλιά PicoLinker επιτρέπουν στους χειρουργούς να παρακολουθούν καλύτερα το πεδίο της χειρουργικής επέμβασης, σε σύγκριση με τη συμβατική μέθοδο.(2)

Η χρήση AR συστημάτων σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει κάποιος τραυματισμός, έχει επίσης προσελκύσει διάφορους συγγραφείς. Ο Cho και οι συνεργάτες του(3), διερεύνησαν τη χρήση της πλοήγησης με βάση την επαυξημένη πραγματικότητα στην εκτομή όγκων από μηρούς ζώων, και διαπίστωσαν ότι υπάρχει αρκετή ακρίβεια, ενώ ταυτόχρονα δεν υπάρχει καθόλου επιπλέον κόστος και χρόνος που ξοδεύεται. Η συγκεκριμένη έρευνα έλαβε χώρα στη Νότια Κορέα. Η ομάδα του Cho ανέπτυξε ένα σύστημα πλοήγησης βασισμένο σε AR για εκτομή όγκου οστών, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε φορητό ηλεκτρονικό υπολογιστή. Για την προσομοίωση ενός όγκου οστού στο μηριαίο οστό του χοίρου, φτιάχθηκε ένα φλοιώδες παράθυρο στη διάφυση και εισήχθη τσιμέντο οστών. Χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 133 μηροί από χοίρους και η εκτομή του όγκου προσομοιώθηκε με υποβοηθούμενη εκτομή από AR (164 εκτομές σε 82 μηρούς, μισή από έναν εμπειρογνώμονα ορθοπεδικής ογκολογίας και μισή από έναν τοπικό ορθοπεδικό) και εκτομή με τη συμβατική μέθοδο (82 εκτομές σε 41 μηρούς). Στη συμβατική μέθοδο, η εκτομή πραγματοποιήθηκε μετά από μέτρηση της απόστασης από την άκρη του κονδύλου προς το αναμενόμενο περιθώριο εκτομής με ένα χάρακα σύμφωνα με τη συνήθη κλινική πρακτική.

Η ακρίβεια στην εκτομή όγκων επίσης αποδείχθηκε και στη μελέτη του Choi και των συνεργατών του(4). Οι συγγραφείς πειραματίστηκαν σε πυελικά οστά ζώων, για να διαπιστώσουν ότι η πλοήγηση με βάση το AR οδήγησε σε σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα σε σύγκριση με τις συμβατικές μεθόδους. Η έρευνα έγινε επίσης στην Κορέα.

Όσον αφορά την αρθροπλαστική γόνατος (TKA), ο Pokhrel και οι συνεργάτες του, πρότειναν ένα σύστημα βασισμένο σε επαυξημένη πραγματικότητα, που θα μπορούσε να βελτιώσει την ακρίβεια των οστεοτομιών και έτσι θα μπορούσε ενδεχομένως να βελτιώσει και τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Το προτεινόμενο σύστημά τους αποτελείται από μια τεχνική αφαίρεσης η οποία λαμβάνει υπόψη την προϊστορία της περιοχής που έχει κοπεί και τη μετράει με το σχήμα-στόχο. Ο Pokhrel και οι συνεργάτες του κατάφεραν να μειώσουν τα σφάλματα στην απόσταση κοψίματος κατά 1mm.

Στο Πανεπιστήμιο της Πίζας, οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα είδος χειρουργικού πλοηγού που κατευθύνει τα χέρια των γιατρών, κατά τη διάρκεια των πιο ευαίσθητων σημείων της επέμβασης, παρέχοντας σε πραγματικό χρόνο πολύτιμες πληροφορίες. Οι ερευνητές που εργάζονται στο project Vostars (Video Optical See-Through Augmented Reality Surgical Systems) στο κέντρο EndoCAS του Πανεπιστημίου που βρίσκεται στο νοσοκομείο του Τσιζανέλο στην Πίζα, έχουν φτιάξει μια συσκευή που θα προσφέρει ουσιαστική βοήθεια στις πολύ ευαίσθητες επεμβάσεις, όπως για παράδειγμα στην γναθοπροσωπική χειρουργική. Αυτό το ευρωπαϊκό ερευνητικό project, που συντονίζει το τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής του Πανεπιστημίου της Πίζας είναι ένα υβρίδιο δύο ειδών μασκών επαυξημένης πραγματικότητας, που κυκλοφορούν. Σημαντικά δεδομένα του ασθενή είναι διαθέσιμα στο οπτικό πεδίο του χειρουργού για να αυξηθεί η ακρίβεια της επέμβασης και να μειωθεί ο χρόνος απόκρισής του.

Ο Βιντσέντζο Φεράρι, ο οποίος είναι συντονιστής του project Vostars και μηχανικός βιοϊατρικής στο Πανεπιστήμιο της Πίζας, πρόσθεσε ότι το βασικό χαρακτηριστικό αυτών των γυαλιών με τα δεδομένα είναι ότι παρέχουν άμεσα μπροστά στα μάτια του χειρουργού τις πληροφορίες που χρειάζεται για να κάνει την επέμβαση. Στη συγκεκριμένη περίπτωση καθίσταται δυνατό να προσφερθούν με εξαιρετική λεπτομέρεια, ψηφιακές πληροφορίες που είναι συνδεδεμένες με τα αληθινά δεδομένα έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι η επέμβαση γίνεται με απόλυτη ακρίβεια. Αυτή η νέα τεχνολογία αναμένεται να βελτιώσει την ακρίβεια και να μειώσει το χρόνο της επέμβασης τουλάχιστον κατά 11%. Αλλά για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος πρέπει να διασφαλιστεί η ακριβής μεταφορά της χειρουργικής διαδικασίας στα χαρακτηριστικά του συστήματος που έχει μπροστά στα μάτια του ο γιατρός. Η συσκευή είναι αποτέλεσμα μιας κοινοπραξίας φορέων: ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και ιδιωτικών εταιριών. Η συσκευή Vostars έχει περάσει από τρεις κλινικές δοκιμές στην Ιταλία και τη Γερμανία. Θα είναι διαθέσιμη προς χρήση μέχρι το 2022.

 

Κλινικές μελέτες σχετικά με τη χρήση της επαυξημένης πραγματικότητας στην ορθοπεδική.

Διάφορες κλινικές μελέτες που αξιολογούν τη χρησιμότητα της επαυξημένης πραγματικότητας στην ορθοπεδική χειρουργική, έχουν βγάλει θετικά αποτελέσματα. (Table 1)

Στη μελέτη της Von der Heide και των συνεργατών της, συγκρίθηκε ένα σύστημα C-arm με κάμερα με τα παραδοσιακά C-arm σε διάφορες διαδικασίες οστεοσύνθεσης πλακών, νυχιών και βιδών και αφαίρεσης εμφυτευμάτων. Ενώ οι λήψεις ακτίνων Χ μειώθηκαν περίπου στο μισό με τη χρήση AR, ο χρόνος της χειρουργικής επέμβασης παρέμεινε παρόμοιος με αυτό των παραδοσιακών C-arm(6).

Σε μια πιλοτική μελέτη, ο Ponce και οι συνεργάτες του (7) διερεύνησαν το ρόλο ενός συστήματος AR στην εκπαίδευση των ορθοπεδικών ως προς την αρθροσκοπική ώμων και σημειώθηκε ότι η τεχνολογία AR ήταν χρήσιμο διδακτικό εργαλείο, που χαρακτηρίζεται από συγκρίσιμους χρόνους λειτουργίας με συμβατικές μεθόδους. Επιπλέον, ο Ponce και οι συνεργάτες του (8) έδειξαν ικανοποιητικό εύρος κίνησης και μείωσης του πόνου σε έναν ασθενή που υποβλήθηκε σε πλήρη αντικατάσταση ώμων μέσω της τεχνολογίας AR.

 

Ο Ogawa και οι συνεργάτες του (9) αξιολόγησαν τη χρήση του AR στη συνολική αρθροπλαστική ισχίου για να δείξουν ότι το AR ήταν πολύ περισσότερο ακριβές από το γωνιόμετρο σχετικά με την ενδοεγχειρητική μέτρηση των γωνιών στερέωσης.

 

Πραγματοποιήθηκαν επίσης αρκετές κλινικές μελέτες σχετικά με τη χειρουργική στη σπονδυλική στήλη. Σύμφωνα με την Elmi-Terander και τους συνεργάτες της, η χειρουργική επέμβαση με τη βοήθεια της επαυξημένης πραγματικότητας θα μπορούσε να προσφέρει υψηλή ακρίβεια στην τοποθέτηση θωρακικών βιδών οσφυϊκού πεντάλ, ενώ δεν υπήρχαν σοβαρά λάθη στη θέση των βιδών και δεν παρατηρήθηκαν επιπλοκές που σχετίζονται με τη συσκευή. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ένα υβριδικό χειρουργείο με ενσωματωμένο σύστημα ARSN που περιλαμβάνει χειρουργικό τραπέζι, μηχανοκίνητο επίπεδο ανιχνευτή C-arm με ενδοεγχειρητικές δυνατότητες 2D / 3D, ενσωματωμένες οπτικές κάμερες για πλοήγηση επαυξημένης πραγματικότητας και μη επεμβατική παρακολούθηση κίνησης ασθενούς. Τρεις ανεξάρτητοι αναθεωρητές αξιολόγησαν την ακρίβεια τοποθέτησης βιδών χρησιμοποιώντας την βαθμολόγηση Gertzbein σε τρισδιάστατες σαρώσεις που λήφθηκαν πριν από το κλείσιμο του τραύματος. Επιπλέον, μετρήθηκε ο χρόνος πλοήγησης ανά βίδα (10).

 

Ο Wu και οι συνεργάτες του (45) αξιολόγησαν τη χρησιμότητα της τεχνολογίας AR στη χειρουργική επέμβαση σπονδυλικής στήλης και κατέδειξαν τη σκοπιμότητα και την ακρίβεια του συστήματος επαυξημένης πραγματικότητας, ενώ οι χειρουργοί που συμμετείχαν στη μελέτη σημείωσαν μειωμένο χρόνο λειτουργίας και δόση ακτινοβολίας (11).

 

 

 

 

Μελλοντικές Κατευθύνσεις – Συμπεράσματα

Όπως έχει αποδειχθεί, η εφαρμογή της επαυξημένης πραγματικότητας θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει σε βελτιωμένη ακρίβεια στην τοποθέτηση και μειωμένη ακτινοβολία σε ένα ευρύ φάσμα ορθοπεδικών επεμβάσεων, που αφορούν είτε τραύμα είτε επιλεκτική ορθοπεδική χειρουργική. Ωστόσο, η σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας της επαυξημένης πραγματικότητας στην ορθοπεδική είναι ένας παράγοντας που πρέπει να εκτιμηθεί κριτικά (12) πριν από την καθιέρωση της συνήθους χρήσης του. Ειδικά, μια στενή αλληλεπίδραση μεταξύ επιστημόνων, κλινικών και βιομηχανίας είναι απαραίτητη, ώστε να καταδειχθούν εάν τα συστήματα AR μπορούν να επιβιώσουν σε ανταγωνιστικό περιβάλλον και εάν είναι πιο οικονομικά αποδοτικά από άλλα συστήματα υποβοηθούμενη από υπολογιστή.

Επίσης, έχουν διατυπωθεί ανησυχίες σχετικά με τον βαθμό στον οποίο η προβολή πληροφοριών μέσω AR θα μπορούσε να είναι παραπλανητική ή ενοχλητική κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης (13). Είναι απαραίτητο για τον ορθοπεδικό χειρουργό να επιλέξει να χρησιμοποιεί AR μόνο όταν χρειάζεται. Ο σκοπός αυτός θα μπορούσε να επιτευχθεί με λειτουργικότητα μέσω διεπαφής χρήστη που επιτρέπει την εμφάνιση ή απενεργοποίηση μοντέλων δεδομένων (13). Αν και έχει αποδειχθεί ότι το AR μπορεί να έχει ευεργετική επίδραση στην εκπαίδευση των ορθοπεδικών, θα ήταν ενδιαφέρον να διερευνηθεί σε ποιο βαθμό η επαυξημένη πραγματικότητα θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην παροχή μιας πολύτιμης μαθησιακής εμπειρίας στους ορθοπεδικούς. Επιπλέον, υπό συνθήκες χειρουργικής επέμβασης σε πραγματικό χρόνο, παράγοντες που μπορεί να είναι κρίσιμοι ίσως να απουσιάζουν. Για παράδειγμα, η επίδραση της αναπνευστικής κίνησης του ασθενούς πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης (10). Μελλοντικές μελέτες θα μπορούσαν να απεικονίσουν διάφορα σημεία που πρέπει να διερευνηθούν. Για τους όγκους των οστών, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διευκρινιστεί εάν η επαυξημένη πραγματικότητα θα μπορούσε να επιτύχει ασφαλέστερα περιθώρια εκτομής, λιγότερη νοσηρότητα και καλύτερη σωματική λειτουργία των ασθενών, σε σύγκριση με

άλλες τεχνικές (12).

 

Βιβλιογραφία

  1. Van Duren BH, Sugand K, Wescott R, Carrington R, Hart A. Augmented reality fluoroscopy simulation of the guide-wire insertion in DHS surgery: a proof of concept study. Med Eng Phys. (2018) 55:52–9. doi: 10.1016/j.medengphy.2018.02.007
  2. Hiranaka T, Fujishiro T, Hida Y, Shibata Y, Tsubosaka M, Nakanishi Y, et al. Augmented reality: the use of the PicoLinker smart glasses improves wire insertion under fluoroscopy. World J Orthop. (2017) 8:891–4. doi: 10.5312/wjo.v8.i12.891
  3. Cho HS, Park YK, Gupta S, Yoon C, Han I, Kim HS, et al. Augmented reality in bone tumour resection: an experimental study. Bone Joint Res. (2017) 6:137–43. doi: 10.1302/2046-3758.63.BJR-2016- 0289.R1
  4. Choi H, Park Y, Lee S, Ha H, Kim S, Cho HS, et al. A portable surgical navigation device to display resection planes for bone tumor surgery. Minim Invasive Ther Allied Technol. (2017) 26:144–50. doi: 10.1080/13645706.2016.1274766
  5. Επαυξημένη Πραγματικότητα και Εικονική Πραγματικότητα. Digital Transformation Learning Tool. https://digital-transformation-tool.eu/training/mod/hvp/view.php?id=94&lang=el
  6. Von der Heide AM, Fallavollita P, Wang L, Sandner P, Navab N, Weidert S, et al. Camera-augmented mobile C-arm (CamC): a feasibility study of augmented reality imaging in the operating room. Int J Med Robot. (2018) 14. doi: 10.1002/rcs.1885
  7. Ponce BA, Jennings JK, Clay TB, May MB, Huisingh C, Sheppard ED. Telementoring: use of augmented reality in orthopaedic education: AAOS exhibit selection. J Bone Joint Surg Am. (2014) 96:e84. doi: 10.2106/JBJS.M.00928
  8. Ponce BA, Menendez ME, Oladeji LO, Fryberger CT, Dantuluri PK. Emerging technology in surgical education: combining real-time augmented reality and wearable computing devices. Orthopedics. (2014) 37:751–7. doi: 10.3928/01477447-20141023-05
  9. Ogawa H, Hasegawa S, Tsukada S, Matsubara M. A pilot study of augmented reality technology applied to the acetabular cup placement during total hip arthroplasty. J Arthroplasty. (2018) 33:1833–7. doi: 10.1016/j.arth.2018.01.067
  10. Elmi-Terander A, Burström G, Nachabe R, Skulason H, Pedersen K, Fagerlund M, et al. Pedicle screw placement using augmented reality surgical navigation with intraoperative 3D imaging: a first in-human prospective cohort study. Spine. (2018). 44:517–25. doi: 10.1097/BRS.00000000000 02876
  11. Wu JR, Wang ML, Liu KC, Hu MH, Lee PY. Real-time advanced spinal surgery via visible patient model and augmented reality system. Comput Methods Prog. Biomed. (2014) 113:869–81. doi: 10.1016/j.cmpb.2013.12.021
  12. Gerrand C. CORR Insights R : can augmented reality be helpful in pelvic bone cancer surgery? An in vitro study. Clin Orthop Relat Res. (2018) 14. doi: 10.1097/01.blo.0000533634.13092.36
  13. Gavaghan KA, Fusaglia M. 3D Projection-based navigation. In: Ritacco LE, Milano FE, Chao E, editors. Computer-Assisted Musculoskeletal Surgery; Thinking and Executing in 3D. Springer (2016). p. 303–13.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία.